Makelaar Van Essen

Er is iemand jarig, denk ik nog een klein moment. Waarschijnlijk Abraham of Sarah. Daar zal het bord voor zijn, al kijk ik er nog van de zijkant op. Het staat in het weiland, dat hoort bij de boerderij iets verderop. Pal naast het wandelpad, waar veel mensen passeren. Als ik dichterbij kom, zie ik dat dit geen verjaardagsbord is, maar een ‘Te Koop-bord’, om precies te zijn eentje van ‘Makelaar Van Essen’. 

Deze ken ik inmiddels, dit zijn de borden van de boeren. ‘Dit is een protestactie, waarmee wij een grote plattelandscrisis willen voorkomen’, schrijven de initiatiefnemers op de bijbehorende website. Het landelijke startschot was vorige maand hier vlakbij, in Vierakker. Een paar honderd borden lagen er klaar, maar de vraag bleek al snel vele malen groter, vanuit heel het land. De productie lijkt volop in gang te zijn gezet, want er gaat geen week voorbij zonder dat er ergens in de omgeving nieuw geplaatste borden verschijnen. 

‘Makelaar Van Essen’ verwijst naar het voorgenomen beleid van landbouwminister Jaimi van Essen (D66), nog eens ruim 40 procent minder stikstofuitstoot in de landbouw. ‘Met de uitvoering van deze ideeën dreigt de grootste plattelandscrisis ooit’, stellen de boeren. ‘Elk bedrijf zal grote investeringen moeten doen of substantieel moeten inkrimpen. Hiermee is er geen toekomst meer voor het overgrote deel van de bedrijven. Ons platteland komt in de uitverkoop.’

Het is een noodkreet, want voor de zoveelste keer worden de boeren geconfronteerd met dergelijke maatregelen, of in ieder geval met de dreiging daarvan. Die dag in 2019, waarop de boeren vanuit heel het land op de trekker naar het Malieveld in Den Haag reden, staat bij velen in het geheugen gegrift. Ik vond het prachtig die dag, het hart van Nederland lag voor even in de provincies. Eendrachtig en vol overtuiging, niemand kon om de boeren heen. 

In mijn ogen was het punt daarmee gemaakt. Maar de protesten bleven duren, werden heviger. Het deed het algemene gevoel van sympathie geen goed. Nu is het anders. Het uitgangspunt is ludiek, vreedzaam. Het lijkt erop dat ook de boeren zelf meer dan ooit op één lijn zitten. Ook (kleinere) boeren, die zich nooit eerder mengden in grote protestacties, staan nu op, plaatsen een bord op hun land of erf. ‘Misschien ludiek’, zo stelde één van hen. ‘Maar voor ons en onze manier van leven en werken, bittere noodzaak.’ 

De borden werken, vallen op. Mensen staan erbij stil, vertellen het door: heb je ze zien staan? Een kraakheldere boodschap, die zich alsmaar versterkt, bord na bord, doek na doek. Van boerenland tot boerenland, tot in de Randstad, tot in Den Haag. Hier kan aan het eind van de rit geen file van trekkers tegenop, hopelijk. Want wat zou het mooi zijn als de boer in Nederland binnen niet al te lange tijd weer met een gerust hart zijn verjaardag kan vieren.