Directeur Anja Otten neemt afscheid van het IKC Succesbos

Otten stond in 2013 aan de basis van nieuw gevormde school in Wolfersveen

Door Luuk Stam

WOLFERSVEEN – Van vier kleine scholen ging het in 2013 naar één. De basisscholen in Varssel, Veldhoek, Halle-Heide en Wolfersveen smolten samen tot de SCCSSCHOOL 3.0 in de Zelhemse buurtschap Wolfersveen, inmiddels heet het hier het IKC Succesbos. De drijvende kracht is vanaf het allereerste moment Anja Otten, de 56-jarige Mariënveldse is hier nog altijd directeur. Niet lang meer, want na dit schooljaar zwaait zij af. Na de zomervakantie start zij als directeur van basisschool De Hofmaat in Neede, waar ze nog drie scholen onder haar hoede krijgt.

In Wolfersveen is er komende vrijdag (11 juli) op school een afscheidsreceptie (14.00-15.30 uur), waar ook oud-collega’s, oud-leerlingen en hun ouders de hand kunnen schudden van de vertrekkend directeur. Onder haar leiding kreeg de voorbije twaalf jaar een bijzondere school vorm, want vanaf het begin is hier niet gekozen voor klassikaal lesgeven, maar voor het zogeheten unit-onderwijs. Op het IKC Succesbos werken ze in niveaugroepen, met veel keuzevrijheid binnen de kaders die de kinderen aankunnen en met volop samenwerking tussen leerlingen van verschillende leeftijden.

Onderscheiden
Kinderen starten en eindigen hun dag met een leerkracht in een basisgroep. Daartussenin bepalen ze heel veel zelf, wanneer ze welk vak of welke opdracht doen en op welke plek in de school. Ze krijgen volop begeleiding, maar zijn tegelijkertijd nauw betrokken bij het eigen leerproces, waarbij de persoonlijke ontwikkeling centraal staat. Bij de start in 2013 is het fenomeen unit-onderwijs nog heel onbekend. “Wij hebben een jaar genomen om ons voor te bereiden”, blikt Otten terug, die aanvankelijk locatieleider op de school in Varssel is.

Voor de nieuwe school werkt ze dat voorbereidingsjaar samen met een werkgroep van ouders. “Het was iedereen wel duidelijk: als we hier een plattelandsschool neer willen zetten die toekomst heeft, dan moeten we ons onderscheiden”, zegt Otten, die met een aantal ouders dat jaar op bezoek gaat bij een school in het Brabantse Rosmalen, die dan al met dit systeem werkt. “Die ouders kwamen heel enthousiast terug. Zo van: als we dit hier zouden kunnen realiseren, dat zou geweldig zijn. Dat gaf ook veel vertrouwen bij de andere ouders.”

Taart
Tachtig gezinnen zeggen toe, waarmee er groen licht komt voor de start. Voor de honderdste aanmelding belooft de nieuwe school een taart, uiteindelijk zijn er op de allereerste schooldag maar liefst 128 leerlingen. Het schoolgebouw aan de Wolfersveenweg is daar nauwelijks op berekend. “En we konden natuurlijk ook niet gelijk uitbreiden”, zegt Otten. “Elk plekje zat vol. Dat was wel een nadeel voor de keuzevrijheid van de leerlingen. Maar in de eerste jaren gingen grote groepen leerlingen van school, toen werd die druk wat minder.”

Druk komt er wel van de onderwijsinspectie, want niet alles loopt direct op rolletjes. De school krijgt in 2017 zelfs het predicaat ‘zeer zwak’, dat weten Otten en haar team met behoud van visie weg te werken. “Uiteindelijk hebben we het steeds beter neer kunnen zetten”, vertelt de directeur. “Maar in die beginfase zaten hier kinderen van verschillende scholen, die klassikaal onderwijs gewend waren. Die kregen hier ineens veel meer vrijheid. Dat vonden sommigen lastig. Dan bleven ze in de gang hangen, of ze waren te lang buiten.”

Otten ziet hoe dit systeem pas echt tot z’n recht komt bij de kinderen die hier hun schooltijd beginnen en de volledige acht jaar doorlopen. “Want dan wordt het een gewoonte. Hen hoef je niet te zeggen van: ‘Zou jij niet eens een boek pakken?’ Ze komen binnen, zoeken een plek en gaan aan de slag. Onze kinderen weten precies wat er van ze verwacht wordt. Ouders vinden het nog weleens lastig. Zij hebben zelf vroeger klassikaal onderwijs gehad, met een leerkracht die alles voor je bepaalt. Zij kunnen er soms bijna niet op vertrouwen dat het anders kan.”

Reistijd
De leerlingen komen hier vanuit de wijde omtrek, want heel wat ouders kiezen juist bewust voor deze onderwijsvorm. Zo komen hier ook kinderen vanuit Doetinchem en Zutphen naartoe. “Wij hebben kinderen die thuiszaten weer naar school kunnen helpen”, zegt Otten. “Ouders zijn bereid een reistijd af te leggen om hun kind hier weer gelukkig te zien worden. Ik beloof geen gouden bergen. Want qua onderwijs: veel meer leren dan op een andere school doen wij niet. Maar hier krijgen ze de ruimte om te ontdekken. Ouders zien wat dat doet, hoe kinderen in hun vel zitten. En dan speelt de plek – geweldig, zo’n bos! – uiteraard ook mee.”

Het IKC Succesbos telt nu 85 leerlingen, dat is nog altijd boven verwachting. Tevens is er een speelleergroep met peuters, die helemaal worden meegenomen in de doorgaande lijn binnen de school. Recente ontwikkelingen in het onderwijs passen daarnaast bij de weg die ze hier twaalf jaar terug al zijn ingeslagen. Deze school lijkt meer dan ooit klaar voor de toekomst. Juist nu houdt het hier voor Otten op. “Want ik merk bij mezelf van: ik moet weer iets nieuws hebben om voor te gaan, heb weer behoefte aan uitdaging”, verklaart ze. “En hier loopt het, hier draait het. Er staat een sterk team van leerkrachten die goed weten te handelen, die deze visie omarmen. En de betrokkenheid van ouders is enorm. Ik laat deze school met veel vertrouwen achter.”