Verhalenjutter Liesbeth Spaansen gaat met pensioen

BRONCKHORST – Uilen van klei en in aquarelverf op doek staren ons aan. Gele M&M’s-verpakkingen en een ratjetoe aan andere prullaria, overwegend geel van kleur, staan uitgestald op kasten en dressoirs. “Tja, ik verzamel veel”, zegt Liesbeth Spaansen met gevoel voor understatement, terwijl ze een zwaaiende beweging met haar arm door de woonkamer maakt. “De jutter in mij is nooit verdwenen, maar ik hoef niet meer terug”, antwoordt de redacteur van Contact op de vraag of ze zich meer verbonden voelt met haar geboorteplaats Den Helder of met de Achterhoek.

Door Gerwin Nijkamp

Liesbeth Spaansen bereikt op 12 oktober de pensioengerechtigde leeftijd van 67 jaar. Wie niet beter weet, zou denken dat ze al haar hele leven met pen, papier en fototoestel door Bronckhorst trekt. Toch doet ze dit ‘slechts’ zo’n 22 jaar. Haar journalistieke carrière begint in 2004, als ze in Toldijk komt wonen en wordt gevraagd om correspondent bij Contact te worden voor Steenderen en omgeving. Echt een journalist vindt ze zichzelf niet. “Ik ben meer een verhalenverteller.”

Al haar verhalen heeft ze sinds 2004 uitgeknipt en bewaard in multomappen. Keurig gerangschikt op jaartal staan ze op het bureau in haar werkkamer. Misschien is verhalenverzamelaar wel een betere typering dan verhalenverteller. Of, nog passender bij haar afkomst: verhalenjutter.

Den Helder
Een jutter ben je als je geboren en getogen bent in Den Helder. En dat is ze, vertelt ze met trots. “Ik ben langs het water geboren, aan de Keizersgracht.” Zoals veel inwoners van de havenplaats in de kop van Noord-Holland werkt haar vader bij de marine. Na een uitstapje van enkele jaren naar Hoek van Holland vanwege zijn werk keert het gezin terug naar Den Helder.

Liesbeth gaat daar na het afronden van de havo naar de Pedagogische Academie. In 1983 studeert ze af, maar door de hoge werkloosheid in die crisisjaren kan ze geen baan vinden die bij haar opleiding aansluit. Na baantjes in de horeca besluit ze bij de marine aan de slag te gaan als typiste.

Je zou het kunnen zien als het begin van haar schrijfcarrière. Ze verwerkt handgeschreven teksten op een toen geavanceerde computer en print deze uit op een zogeheten daisywheel, een typemachine met een ronde schijf waarop de letters zitten. Later mocht ze voor NAVO-medewerkers aan de slag. “Per dag keek ik zo’n 10 tot 15 blaadjes na en typte ze over om ze dan netjes in het archief op te slaan”, blikt Liesbeth terug op deze vervlogen tijden. Wat ze toen ook al had en nooit meer verdween, is haar werklust. “Tot grote ergernis van enkele collega’s nam ik om kwart voor vier nog opdrachten aan. Dan maar wat langer doorwerken. Sommige collega’s dachten daar kennelijk anders over.” 

Bij de marine leert ze ook Peter kennen, de vader van haar kinderen Jesse en Stein. Als hij de overstap maakt naar Staatsbosbeheer, verhuizen ze naar Leersum. Liesbeth heeft baantjes in de toeristische sector en in de horeca.

Toldijk
Als het gezin in 2004 neerstrijkt in Toldijk, is de zorg voor haar twee zoons de belangrijkste taak. Tot alleen de opvoeding van haar kroost beperkt ze zich echter allerminst. De verhuisdozen zijn nog niet eens uitgepakt of Liesbeth heeft zich al aangesloten bij muziekvereniging Nieuw Leven in Steenderen. Medemuzikant Jan Bijvank brengt haar in contact met Weevers, de uitgever van Contact. “Goed voorbereid ging ik naar mijn afspraak met Gerhard Weevers senior. Het gesprek verliep goed en vanaf dat moment kon ik aan de slag als correspondent voor weekblad Contact. Ik schreef over alles wat ik leuk vond, stuurde dat naar Bertus Overbeek en het werd dan vrijwel altijd geplaatst.”

Haar passie voor schrijven en fotograferen – “op mijn twaalfde kreeg ik al mijn eerste cameraatje” – komt in Bronckhorst volop tot bloei. Ze bezoekt jubilerende echtparen, honderdjarigen, bedrijven, exposities, kermissen en andere evenementen. Hoogtepunten zijn het bezoek van koningin Beatrix aan Toldijk in 2013 en de opnames in het Steenderense Burgemeester Kruijffbad voor de film Ventoux, naar het gelijknamige boek van schrijver Bert Wagendorp. Die opnames zijn in 2014. “Ik zag toen een piepjonge Martijn Lakemeier, die recent nog schitterde als Willem-Alexander in de serie Máxima.” Ja, ook van het koninklijk huis verzamelt Liesbeth memorabilia en vooral zelfgemaakte foto’s.

Koninginnen, burgemeesters en postduiven
Het respect dat ze voor de koning en koningin toont, heeft ze ook voor de burgemeesters die Bronckhorst heeft gekend in de periode dat zij actief is voor Contact. Daarmee heeft ze alle burgemeesters van de in 2005 ontstane gemeente meegemaakt.

Het laatste interview met burgemeester Henk Aalderink zal ze nooit vergeten. “Ik werd samen met een verslaggever van De Gelderlander bij hem thuis uitgenodigd aan de keukentafel. Hij vertelde uitgebreid over tien jaar gemeente Bronckhorst. Na afloop liet hij weten dat het zijn laatste interview was en omhelsde me heel innig. Een paar weken later overleed hij. Het was een hele bijzondere man met wie ik altijd een heel fijn contact heb gehad.”

Hoewel ze veel ontzag heeft voor wat vroeger notabelen werden genoemd, heeft Liesbeth zeker ook oog voor de ‘gewone man en vrouw’. Met dezelfde drive als ze verslag doet van bezoeken van de koningin, draagt ze zorg voor publicatie van de uitslagen van de Bronckhorst postduivenverenigingen.

Ook als ze in 2015 in vaste dienst komt bij Achterhoek Nieuws, de uitgever van onder andere Contact, toont ze zich betrokken bij iedereen die via de krant iets kenbaar wil maken. “Ik vulde vanaf dat moment de pagina’s van de kranten en ging in het weekend op pad om foto’s te maken en artikelen te schrijven. Soms zat ik tot ’s nachts achter de computer om alle persberichten te verwerken. Ik geef alles voor een mooie krant!”

Pensioen
Zo wordt Liesbeth in 22 jaar tijd voor veel mensen hét gezicht en aanspreekpunt van Contact in Bronckhorst. Door haar betrokkenheid is ze voor veel organisaties min of meer gaan functioneren als PR-medewerker en huisfotograaf. “Als ik dan te horen krijg dat iets mooier in de krant is gekomen dan ze zelf hadden bedacht, vind ik dat heel leuk”, vertelt ze. “Soms komt het voor dat ik meer van een organisatie weet dan de mensen zelf”, lacht Liesbeth.

Nu ze met pensioen gaat, stopt ze als coördinator van Contact Bronckhorst. “Het contact met de mensen zal minder worden en dat ga ik missen. Via mijn werk ben ik onderdeel geworden van een groter geheel. Dat ik daarin gewaardeerd word, heeft me altijd een heel fijn gevoel gegeven.”

Helemaal uit zicht verdwijnt Liesbeth niet. “Mensen vragen wel eens of ik terugga naar Den Helder, maar dat doe ik niet. Mijn zoons zijn hier opgegroeid en ik heb hier alles. Waarom zou ik weggaan?” Bovendien blijft ze als freelance correspondent verhalen verzamelen in Bronckhorst. Een jutter op zoek naar verhalen heeft ook helemaal geen strand nodig. Die zijn op de Achterhoekse zandgronden volop te vinden.