Hulp van experts bij zoektocht naar nieuwe invulling kerk: ‘Dit is een unieke kans'
HENGELO – Hij was al betrokken bij de herbestemming van zo’n 25 kerkgebouwen in Nederland. Nu is de kennis en ervaring van Rinkjan Postma ingeroepen om te komen tot een plan voor de Willibrordkerk in Hengelo. Dit gebouw moet vanuit de gemeentelijke visie een maatschappelijk karakter krijgen. De kerk als huiskamer van het dorp, dat is het idee. “Hoe we dat vormgeven, daar kunnen we over brainstormen”, zegt Postma. “Daarom staan we ook volledig open voor initiatieven vanuit het dorp. Die huiskamer is de stip aan de horizon.”
Door Luuk Stam
Postma is ontwikkelingsmanager bij BOEi, specialist op dit vlak. Zijn hulp is ingeschakeld door de Hengelose stichting die sinds eind 2023 eigenaar is van deze kerk aan de Spalstraat, waar jarenlang de katholieke geloofsgemeenschap samenkwam. Een nieuwe invulling vinden, blijkt nog niet zo eenvoudig. "We horen veel goede suggesties, hebben zelf ook allerlei ideeën, maar de gemeente (Bronckhorst, LS) moet daar wel in mee”, stelt Pieter Gerrits namens de stichting. "En als je maatschappelijke functies wil samenbrengen, onttrek je iets op een heel aantal andere plekken in Hengelo. Daarin lopen wij een beetje vast.”
Ontmoetingsgevoel
Want de stichting heeft vanaf het begin een duidelijk doel: wat zij hier gaan doen, moet binnen het dorp niet concurrerend, maar aanvullend zijn. Een flinke uitdaging dus, beseft ook Postma, wiens succesvolle projecten elders naar eigen zeggen geen garantie bieden. "Want elke kerk is maatwerk”, aldus de expert, die vol vertrouwen is. "Dit gebouw is prachtig, de ligging vind ik heel mooi. En deze sfeer, dat ontmoetingsgevoel dat zo'n kerk heeft, dat bouw je nergens terug. Dit kan de verbindende schakel zijn om krachten in het dorp te bundelen.”
Zo zette Postma in kerken elders ‘huiskamers’ op waarbij bijvoorbeeld een bibliotheek het centrale hart vormt, daarnaast een horecahoek en een in drieën op te delen theaterzaal. Terwijl in de ene ruimte de bridge- of de biljartclub actief is, oefent in de andere een koor. Elke ruimte is dagelijks twee of drie keer bezet, een ideaalplaatje. Probleem in Hengelo: activiteiten als deze zijn er voor een groot deel al, maar dan versnipperd. “En je wil niemand tekortdoen”, benadrukt Postma. “Als we willen clusteren, moeten we met partijen in gesprek. Kan het anders? Kunnen jullie erin meegaan als we het zo en zo doen? Wij zouden heel graag samen deze puzzel leggen, want uiteindelijk moet de gemeenschap erachter staan.”
Voorzieningen
Ruimte is er in de kerk ondertussen al gecreëerd door de kerkbanken weg te halen. Kunnen de mensen hier straks wel lekker warm zitten? Wat als ze naar de toilet moeten? “Die voorzieningen komen er wel, dat is niet het probleem”, verzekert Henri Boerman, die als architect bij het geheel betrokken is. “Maar voordat je bijvoorbeeld een toiletruimte in gaat passen, wil je iets beter weten hoe je het gebouw gaat gebruiken. Die vraag niet invullen is de gemakkelijkste optie, maar dan kun je er behalve een keer een concert ook niet veel mee.”
Onlangs vond het concert van muziekvereniging Concordia hier plaats. De reacties waren zeer positief, ook vanuit de eigenaarsstichting. “Maar om die exploitatie rond te krijgen, wil je dat de kerk vaker gebruikt wordt”, geeft Postma aan. “Waarbij het één het ander niet uitsluit. Dan moet je flexibel denken: stoelen erin, stoelen eruit. Kleinere invullingen creëren in een grotere ruimte. Een koffieochtend of spelmiddag voor de ouderen, een filmavond, de groep 8-musical? Wij hopen dat partijen denken: als dat allemaal kan, dan haken wij graag aan.”
Het zou deze kerk tot een spil in het dorp maken. Ook Gerrits benadrukt dat hier een mogelijkheid ligt die maar één keer voorbijkomt: “Hengelo heeft niet veel historische of markante gebouwen. Daarom is dit een unieke kans, om toch meer leven en karakter te krijgen voor het dorp, voor deze straat.” Het proces om daartoe te komen, zal hoe dan ook de nodige tijd kosten, weet ook Postma: “Want dit gaat om vertrouwen en om draagvlak creëren. Maar als er één schaap over de dam is, dan komen er hopelijk een paar meer bij.”