Warboel: dertig jaar in dienst van de kinderen
MaatschappijULFT – Nog één keer feest vieren in Schouwburg Amphion met Sinterklaas. Om kinderen tussen de twee en acht jaar een onvergetelijk Sinterklaasfeest voor te schotelen. Dat is het doel van Warboel. “En daarna dragen we het podium over aan jonge mensen”, aldus Sander Berendsen.
Door Walter Hobelman
Dertig jaar geleden ontstond Warboel, vertelt Sander Berendsen, de helft van het duo Warboel. “Theo Soontiëns benaderde mij of ik iets kon schrijven omdat de landelijke intocht van Sinterklaas in Doesburg plaatsvond. Dat heb ik toen samen met Frank Stokman gedaan. Ik vond dat zó leuk om voor die doelgroep van jonge kinderen iets te maken, dat ik besloot om hiermee verder te gaan. Zo is Warboel ontstaan. Frank nam afscheid en samen met Barry Römer hebben we vervolgens jarenlang keihard gewerkt aan ons kindertheater. Het Sinterklaasfeest neemt daarin een belangrijke plaats in.”
Elk jaar nieuwe liedjes
Wie ‘Sint en Doetinchem’ zegt, zegt eigenlijk ‘Warboel’. De afgelopen jaren stonden Sander Berendsen en zijn team garant voor een feest aan de kade, op het Simonsplein en in het theater waar menig kind en volwassene nog regelmatig met plezier aan terugdenkt. “Er zijn generaties opgegroeid met de Warboelliedjes, dat klopt wel ja”, erkent Sander Berendsen. “Elk jaar een nieuw aanbod, elk jaar weer creatief aan de slag om met onze liedjes mee te bewegen in een maatschappij die veranderde. Wij hebben altijd vastgehouden aan de basis; het moet leuk zijn voor kinderen van twee tot acht.”
‘Het vermogen om zo diep in een verhaal te stappen dat het echt wordt, dát is de magie van het jonge brein’
Het naderende afscheid voelt voor Sander Berendsen als ‘stoppen op het hoogtepunt’. “Het moet niet zo zijn dat mensen gaan denken ‘het wordt nu toch wel een beetje sneu met die twee mannen.’ Dat willen we voor zijn. Al met al heeft het zeker twee jaar gekost om dit besluit te nemen. Dat zegt wel wat”, vindt Sander Berendsen. “Maar zowel Barry als ik vinden dat dit nu het goede moment is.”
Sander Berendsen: “Het moet leuk zijn voor kinderen van twee tot acht.” Foto’s: PR
Magisch kinderbrein
Waar de ‘grote mensen’ in de afgelopen dertig jaar over elkaar heen buitelden over ‘zwarte Piet’ en zijn rol in het verhaal ging het voor kinderen om hele andere dingen. “Jonge kinderen hebben een magisch brein. Tot een jaar of zes zijn ze met totaal andere dingen bezig dan wij als volwassenen denken”, aldus Sander Berendsen. “Ik heb het voorbeeld vaker gebruikt; ik herinner me nog goed hoe ik op een middag met mijn oudste zoontje speelde. Hij was een jaar of vier. We hadden die dag Sinterklaas verkleedspullen gekocht en thuis probeerde ik ze uit. Ik bond de witte baard om. “Kijk, papa is Sinterklaas”, zei ik. “Nee hoor!” riep hij. Ik zette de mijter op mijn hoofd. “Hallo jongen, hoe gaat het?” Weer schudde hij zijn hoofd. Ik was papa en niet Sinterklaas. Toen veranderde ik mijn stem, maakte hem zwaarder en dieper: “Zeg Sem, hoe was het vandaag op school?” Op dat moment zag ik iets bijzonders gebeuren. In de blik van mijn zoon verschoof iets. Hij begon me anders te zien; ik werd Sinterklaas. Die verbeeldingskracht van kleine kinderen, dat vermogen om zo diep in een verhaal te stappen dat het echt wordt, dát is de magie van het jonge brein.”
Meebewegen
Over de veranderingen rond de pieten en het Sinterklaasfeest zegt Sander Berendsen: ”We zijn meebewogen met de tijd. Teruggaan naar vroeger is een teken van onzekerheid en een drang naar hoe het vroeger was, maar daar hebben kinderen geen weet van. We gaan elk jaar in onze shows met de tijd mee en willen in alles aansluiten bij de wereld van het kind. Zo krijgt Sinterklaas dit jaar in de theatershows een nieuw groot boek dat hij in een docking station kan zetten en dan ook filmpjes kan zien.”
Die theatershows zijn een begrip geworden. Niet alleen in de Achterhoek, maar vanuit het hele land komen ouders met hun kinderen naar Amphion. Dit jaar drie dagen met acht voorstellingen. “En allemaal uitverkocht”, zegt Sander Berendsen trots.
Door de jaren heen is binnen het team van Sander Berendsen veel gepraat over zwarte pieten, roetveegpieten en gekleurde pieten. “We zijn hierbij mensen kwijtgeraakt. Mensen die niet wilden of konden meebewegen. Dat vind ik nog steeds oprecht jammer, maar voor ons bleef altijd één ding van belang; het moet een feest zijn voor de doelgroep. Niet voor volwassenen.”
Dit jaar is dus de laatste keer en dat belooft het nodige spektakel in de show. En daarna? “Warboel blijft actief en voor de Sinterklaasintocht in Doetinchem staan Cem Tunç en Fien Gootink al klaar om het stokje over te nemen. Maar die willen net als wij destijds heel klein beginnen. Geen kopie neerzetten, maar zelf gaan bouwen aan hun eigen invulling. We ondersteunen ze daarbij, maar hebben er geen rol in.”
‘Het moet een feest zijn voor de doelgroep, niet voor volwassenen’
Breder doel
Wat het sterkte punt van het hele Sinterklaasfeest in Doetinchem is, kan Sander Berendsen goed uitleggen. “Al snel hebben wij de samenwerking gezocht met bijvoorbeeld het Graafschap College. Studenten van de opleiding Pedagogisch Werk & Onderwijs gingen meedoen en zorgden voor de pieten en elk jaar is dat verder uitgebreid. Tegenwoordig is het Sinterklaasfeest onderdeel van het curriculum van het Graafschap College en hebben bijna alle opleidingsrichtingen hun eigen onderdeel. Zo is het niet alleen iets leuks maar heeft het ook een educatieve en leerzame kant waarbij de theorie wordt verbonden aan de realistische praktijk. Dát vinden leerlingen belangrijk en is voor de regio goed.”
Sander Berendsen, die docent is aan het Graafschap College en tegenwoordig ook op de HAN in Nijmegen les geeft aan nieuwe docenten, is een voorstander van ‘hybride leren’ (zie kader). “Het onderwijssysteem kan nóg meer aansluiten bij het verhaal van de innovatieve regio en worden verbonden aan de loopbaan van leerlingen/studenten en docenten zelf. We moeten meer inzetten op dat wat voor een leerling en de regio van waarde is. Iedere leerling is anders. Dat vraagt wat van docenten en het leerontwerp. We zien onder andere met de aanpak en organisatie van het Sinterklaasgebeuren dat het kan.”
Ook al is het dit jaar dan voor het allerlaatst, één ding weet Sander Berendsen zeker. “Sinterklaas komt ook volgend jaar weer gewoon in Doetinchem aan. En dan gaat er ook weer feest gevierd worden. Zeker weten!”
Hybride leeromgevingen
Hybride leeromgevingen zijn leeromgevingen die zo zijn ingericht dat leren op school en leren in de echte werkomgeving bewust met elkaar worden verbonden. Ze combineren lessen uit de theorie- en/of het vaardigheidslokaal met echte werkervaring, zodat studenten kennis, vaardigheden en beroepshouding in samenhang ontwikkelen. In zo’n omgeving worden verschillende leersituaties en werkprocessen – zoals het spelen van een pedagogische piet tot samenwerken met medewerkers en partners, zoals het Binnenstadbedrijf, winkeliers en Amphion cultuurbedrijf – op elkaar afgestemd en verbonden. Het is geen ‘one size fits all’ benadering: studenten en docenten moeten zich wendbaar bewegen in de echte wereld, waar situaties zich niet altijd netjes in de volgorde van een Power Point-presentatie ontvouwen. Hierdoor verloopt de overgang van opleiding naar werk soepeler en leren studenten in situaties die écht lijken op hun latere beroep.