De grote boodschap
Onlangs was Albert Heijn in het nieuws met foute zwarte bessen uit de diepvries. De kilozakken moesten terug, want er zat een bacterie in die hepatitis-A kan veroorzaken. Hepatitis-A is een leverontsteking, niet onoverkomelijk, maar wel heel vervelend. Bovendien kun je er lang last van hebben.
Hepatitis-A - zo heb ik gelezen - wordt veroorzaakt door het eten en drinken van voedsel dat is verontreinigd met ontlasting dat het virus bevat. Heel eerlijk: dat vind ik nog erger eigenlijk. Dat je een virus onder de leden hebt, dat is tot daaraantoe, maar dat dat virus dan veroorzaakt is door de ontlasting van iemand anders, daar moet je toch niet aan denken...
Geen goede reclame voor Albert Heijn, zou je zeggen. Ruim dertig mensen meldden zich nadat ze ziek waren geworden na het eten van de blauwe bessen. Ook het aantal schademeldingen nam toe. Voor grapjassen op het internet was dit natuurlijk een bron van inspiratie. Zo zag ik een spotje voorbijkomen van de ‘hepatitisweken', met aanbiedingen van zwarte bessen, extra zegels om te sparen voor alle hepatitis-varianten, zes in totaal. Één reactie op de kwestie spande wat mij betreft de kroon: "Albert Heijn houdt wel van grote boodschappen”.
Reclameslogans, vaak zijn ze dubbelzinnig en dat is ook de bedoeling. Op die manier pakken ze, blijven ze hangen en genereren ze naamsbekendheid. Er zijn vele voorbeelden te noemen, van ‘de blije doos', verwijzend naar een gratis babybox van het magazine Ouders van Nu, of de slogan van Diacure, een geneesmiddel dat diarree tegengaat: Dat scheelt een hoop. Dat goede slogans blijven hangen, blijkt wel uit het feit dat we ons waarschijnlijk allemaal de slogan Foutje, bedankt, of Even Apeldoorn bellen nog wel kunnen herinneren. Ook kennen we allemaal nog wel de associatie met een paarse krokodil, misschien wel uit eigen ervaring. Ik vind dat knap bedacht.
De dubbelzinnigheid wordt ook wel ambiguïteit genoemd, een verschijnsel dat een tekst, of een gedeelte daarvan, op meer dan een manier kan worden uitgelegd. Soms zijn die dubbelzinnigheden niet bedoeld, maar wel grappig. De krantenkop Chauffeur zat in bus bijvoorbeeld, roept vragen op. Zát de chauffeur nou in de bus, of was hij zát in de bus, als in stomdronken?
In al deze gevallen is ambiguïteit geen gebrek aan duidelijkheid, ook niet iets om op te lossen, maar iets om lekker om te lachen! Volgens minister-president Schoof zouden we dat sowieso meer moeten doen: lachen. Dat is lachen, hè!