4 mei herdenking in Vorden, 2022. Foto: Robert Ellenkamp
Joodse en Vordense familie staan centraal op 4 mei
VORDEN - Het thema voor de dodenherdenking op 4 mei in Vorden draait om familieverhalen. Het Vordense 4 mei Comité heeft Gerrit Baank en Manja Windmuller, beiden van Vordense afkomst, bereid gevonden om een persoonlijk verhaal te vertellen over hoe een oorlogstrauma doorwerkt in een volgende generatie. Voorzitter Ruth van Setten-Maatman blijkt zelf ook verbonden te zijn met de Tweede Wereldoorlog door haar eigen familieverhaal.
Ruth van Setten-Maatman organiseert dit jaar voor de tweede keer als voorzitter van het Vordense 4 mei Comité de dodenherdenking. Ze zit al zeven jaar in het comité en was daarvoor ook al in haar vorige woonplaats Voorst betrokken bij de dodenherdenking.
Daarnaast zat ze bij de viering van 50 jaar vrijheid in de organisatie van Welcome again Veterans, die veteranen uit Engeland en Canada liet overkomen die Nederland hadden bevrijd. Op de vraag waarom ze zich aangetrokken voelt tot de Tweede Wereldoorlog komt een eigen familieverhaal als antwoord.
“Mijn moeder verloor aan het einde van de oorlog haar vader door een noodlottig ongeval. Mijn oma was daardoor van de ene op de andere dag weduwe met vier kleine kinderen. Bovendien had mijn moeder veel joodse vriendinnen en had haar achterbuurman concentratiekamp Bergen-Belsen overleefd. Er was daardoor binnen mijn familie een grote lotsverbondenheid met de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog. Ik ben zelf de tweede generatie en kreeg al die verhalen te horen.”
Ruth zette die verbondenheid om in een actieve bijdrage door herdenkingen te organiseren. Zeven jaar geleden werd ze door Bart Hartelman gevraagd om toe te treden tot het Vordense 4 mei Comité en twee jaar geleden nam ze het voorzittersstokje over van Chris Voerman. Ze vindt het belangrijk als samenleving om stil te staan bij het oorlogsverleden. “We zeggen: dat willen we niet meer meemaken. Toch laait oorlog elke keer weer op. Als je alleen vrijheid kent, weet je niet wat onvrijheid is. Dan neem je vrij zijn voor normaal aan. Dat is het niet. Daar aandacht voor vragen is mijn grote drijfveer. In de Oekraïne hebben we gezien hoe snel dat kan veranderen.”
Het doorvertellen van familieverhalen van generatie op generatie is volgens Ruth dan ook een goed gekozen thema voor de dodenherdenking dit jaar. Oud-Vordenaar Gerrit Baank vertelt tijdens de herdenkingsdienst over zijn vader Jan die als dwangarbeider tewerk werd gesteld in Duitsland.
“Die Arbeitseinsatz leeft misschien niet zo breed, maar Gerrit vertelt dat een opgelopen trauma van zijn vader grote impact kan hebben in een gezin. En dat geldt ook voor Manja Windmuller. Haar vader overleefde Bergen-Belsen. Wij kwamen met haar in contact door de restauratie van het Joodse kerkhof in de Wildenborch. Zij vertelt ook over hoe een oorlogstrauma tot op de dag van vandaag doorwerkt in een volgende generatie.”
Programma
De Dodenherdenking op 4 mei in Vorden begint om 19 uur met een herdenkingsdienst in de Dorpskerk in Vorden. Het thema is 'Leven met oorlog/Familieverhalen'. Voorganger is Rien Blauw. Om 19.50 uur wordt de ceremonie voortgezet vanaf de poort van de Algemene Begraafplaats in Vorden met de kranslegging en de plaatsing van de Remembrance-toorts, om 20.00 uur gevolgd door de twee minuten stilte.
